DENEMELER

Havvanur Şimşek

Hepimize fazlasıyla tesir eden kitaplar vardır. Benim için “Denemeler” de bunlardan biri. Kitapla birlikte tanıştığım şairler ve devlet adamları da işin cabası.

Denemelerini insanlara sesini duyurmak için değil de aslında öldükten sonra ardında düşüncelerini bir miras olarak bırakmak amacıyla yazmış. Bu nedenle sadece ders çıkarmaktan ziyade, çoğu denemesini “Montaigne Zihniyeti” nasıldır diye düşündüm ve bu düşünceyle de okudum. Ayrıca denemelerindeki fikirlerini tarihteki olaylar üzerinden de destekliyor. Ve bu olaylar da çoğu şeyi daha kalıcı kılıyor.

Montaigne’nin beni şaşırtan bir düşüncesi de fikirlerini dile getirdiğinde sonuçları beklenilmez olursa yani karşı bir tepki görürse fikrini insanlara kanıtlamak için uğraşmazmış. Çünkü -dediğim gibi- istediği tek şey düşündüklerinin miraslaştırılmasıymış. Yani çoğu zaman kendimizi kanıtlamaya çalışmak bir bakımdan da gereksiz bir çabadır çünkü zaten insanın tamamen kendini kabullenmesi nadir olan bir şeymiş.  

“İşte vicdanın eseri bu denli muhteşemdir. Bizi kendimize ihanet etmeye kendimizi suçlamaya ve kendimizle savaşmaya götürür. Buna tanıklık edecek kimse olmadığı zaman, bize karşı bir tanık da yaratır: kendimiz.” İnsanın en çok zorlandığı şey kendi aynasında kendini görebilmekmiş. Kendini vicdanı onu suçlamaya ve ihanet etmeye götürürken ve vicdanı onu köşeye sıkıştırmışken…

“Suçlunun ilk cezasıdır,/Kendi mahkemesinde aklanamamak.”(Juvenal)

Sürekli ölüm üzerine vurgu yapıyor olması da aslında eksikliğini çektiğimiz bir çok farkındalığa işaretti. En kaçınılmaz sonun ölüm olması ve sürekli “Ölümü düşünerek yaşamak nasıl mümkündür?” diye sormak yerine aslında bizzat ölümle yüzleşip onu her anımıza ortak etmeli! Yani ölümden kaçmak yerine bizzat onunla yüzleşmek gerek. O zaman kaçtığınız şeyler sizi tahmin ettiğinizin daha iyisine ulaştırır. “Her günün senin için son gün olduğunu hayal et. İşte o zaman her an seni ummadığın kadar tatmin edecektir.”(Horatius) gibi fikirleri kendini gösterirken Montaigne’nin dikkatimizi çekmesi kaçınılmazmış.

Bitirdikten sonra gerçekten de herkes Denemeler’i okumalıdır dedim kendi kendime. Vasat bilgi, tamamen kitabi olan bilgiden iyidir, demişti. Hem bilgi hem de duyguların hissedilmesi açısından vasat olmanın aksine fazlasıyla sizden olacaktır bence. Etkilendiğim kitaplar arasında yerini aldı. Eminim sizin için de öyle olacaktır.

İçerik Sahibi
Diğer İçerikleri: HerfeneSanat

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir